Over opgeblazen silo's, een spoedklus in Stiens en een werktent op het spoor

De treinen op het laatste stukje Noord-Fries spoor leenden zich prima als fotografisch object. Zodra er echter een videocamera was aangeschaft, moesten de konvooien natuurlijk ook als bewegend beeld worden vastgelegd.

Door Hans Elzinga

We schrijven 25 november 1992 wanneer er niet alleen een trein naar Stiens moet, maar ook een andere gebeurtenis zou plaatsvinden die prima op video tot z'n recht komt: rond 15.00 uur zouden de oude silo's van de CAF, niet ver van het Leeuwarder station en gezichtsbepalend op veel spoorse foto's, worden opgeblazen. Omdat de trein om 13.45 uur zou vertrekken, fietste ik vooruit richting Stiens en positioneerde me op een uitstekende plaats. Toen echter de trein om 14.35 uur in geen velden of rails te zien was, begon ik argwaan te krijgen.

Bloedgang
De trein zou toch niet wachten op het neerhalen van de silo's? Ik nam het zekere voor het onzekere en fietste met een bloedgang terug naar Leeuwarden, een stevige windkracht 7 trotserend. En ja hoor. Daar stond keurig de 6440 in gezelschap van een gesloten goederenwagen (Gbs) te wachten tot het grote spektakel achter de rug zou zijn.

Loc 6440 te Stiens op 28 november 1992 waar de bemanning van de trein ontdekt dat er een werktent binnen het profiel staat. Foto: Hans Elzinga.

Werktent
De silo's gingen in grote stofwolken - letterlijk - te gronde. Maar nu moest de 6400 zich haasten, want om 17.00 uur stond een nieuwe klus op het programma. In Stiens wachtte loc en bemanning een verrassing. Het elektriciteitsbedrijf had een werktent strak tegen de rails opgebouwd. Er zat niets anders op de tent te verplaatsen en pas daarna ging het verder richting eindpunt.

Reizen met obstakels
Tussen haakjes: het spoor naar Stiens was vaker het doelwit van lieden die in de stellige overtuiging verkeerden dat het spoorverkeer naar het fraaie Friese dorpje al lang was gestaakt. Zo werden diverse diersoorten met kettingen vastgebonden aan de rails aangetroffen en ontdekte de locbemanning regelmatige elektriciteitskabels over de rails. Het treinpersoneel kan deze beperkte opsomming vast aanvullen…
Uiteindelijk lukte het de bemanning snel weer terug te keren naar Leeuwarden. Daar stond een bijzondere klus op het programma, want er moest naar Heerenveen gereden worden. De reden? Zie het artikel rechtsboven.

Lees verder in deel 9.

Boek in de maak over de Noord-Friese Lokaalspoorwegen

Sinds 2002 zijn wij - een groepje onderzoekers - bezig met archiefonderzoek en interviews van spoorwegmensen met het doel de Noord-Friese lokaalspoorwegen uitgebreid te beschrijven in een omvangrijk boek. Dit onderzoek is vergevorderd, maar toch zijn wij nog op zoek naar mensen die iets kunnen vertellen over het vervoer over die lijnen. Zo willen wij graag in contact komen met mensen die meer weten over de bedevaarttreinen naar Dokkum. Ook zoeken wij nog foto's, vooral van bijvoorbeeld goederentreinen in de tweede helft van de jaren dertig van de vorige eeuw.
Kent u mensen die meer weten over dit lokaaltje of weet u zelf iets of heeft u foto's, neem dan contact op met de webmaster: tagv@hetnet.nl Desgewenst wordt uw anonimiteit gewaarborgd.
De webmaster, Oege Kleijne.

Oproep:
Weet u iets over het Noord-Friese spoortje in de Tweede Wereldoorlog?

Wij zijn op zoek naar mensen die iets kunnen vertellen over het Noord-Friese spoortje gedurende de Tweede Wereldoorlog. Ook zoeken wij foto's uit die tijd. Weet u zelf iets over het vervoer, acties van het verzet, over de verlading van aardappels, de inzet van materieel of bijzondere historische gebeurtenissen? Zelfs de kleinste details stellen wij op prijs. Ook wanneer u iemand kent die foto's bezit of iets weet te vertellen over die periode, neem dan contact op met de webmaster.
Desgewenst wordt uw anonimiteit gewaarborgd!

Uw reactie graag naar: tagv@hetnet.nl
De webmaster, Oege Kleijne

Elke dag van Stiens naar Heerenveen

De locomotief die de goederentrein naar Stiens had gereden, ging op werkdagen snel door naar Heerenveen. Interessant is de vraag wat die daar ging doen. Immers, Heerenveen had ook in die dagen nauwelijks goederenverkeer per spoor.

Vraag: Moest er een goederentrein worden opgehaald en was er nieuw, geregeld vervoer?

Antwoord: Nee!

Vraag: Moest er dan een trein worden gebracht?

Antwoord: Nee!

Vraag: Wat ging de locomotief dan wel doen?

Antwoord: Naar Heerenveen als losse loc en weer terug, ook als losse loc.
Voor niet-ingewijden moet het de verspilling ten top zijn geweest: een locomotief leeg naar Heerenveen laten rijden en om vervolgens al even leeg weer terug te keren naar de Friese hoofdstad.

Het enige echte antwoord: het feit dat er in de spitsuren tussen Leeuwarden en Heerenveen treinstellen van het type Wadloper werden ingezet. Deze detecteerden slecht (nodig om overwegen en seinen te bedienen) en daarom had men op de NS-burelen bedacht dat er minimaal twee soorten materieel aan deze Wadlopers vooraf moesten gaan om de rails voldoende schoon te rijden. En aangezien er normaliter alleen maar treinstellen van het type Koploper tussen Leeuwarden en Heerenveen rijden, moest daar nog een ritje van een losse locomotief bijkomen.
Of de vier beremde assen van de diesel het grote verschil tussen wel en niet detecteren betekenden, vermeldt de geschiedenis niet. Het Leeuwarder treinpersoneel moest om die bureaucratische maatregelen wel lachen, al was het vaak wat meewarig.

Eindredactie: Oege Kleijne, Roelof Hamoen.

Met dank aan:
Hans Elzinga, Remco de Graaf, Wim Hoekema, Bart Peters en Wytze Wijbenga.

Terug naar verhalen in zwart-wit

Lotgevallen van
een laatste
goederentrein

De laatste trein naar IJmuiden?

Herinneringen aan de Noord-Friese

Herinneringen aan deVeenendaallijn

Het laatste restje van een opbraak
(Glanerbrug - Losser)

Meer informatie:

Op deze website:

Overzicht alle bijdragen Noord-Friesland